Jak wynika z badania „Migracje zarobkowe Polaków” zrealizowanego w lipcu 2022 roku, zaledwie 1,8% Polaków bierze pod uwagę wyjazd do Francji w celach zarobkowych. Nie znaczy to jednak, że kierunek ten nie jest wart rozważenia. Ile można zarobić we Francji, co warto wiedzieć przed wyjazdem i czy praca w tym kraju to dobre rozwiązanie? Oto garść przydatnych informacji dla poszukujących pracy nad Sekwaną.

Praca i pobyt we Francji — z czym to się je?

Do wjazdu na teren Republiki Francuskiej wystarczy dowód osobisty lub paszport. Z każdym z tych dokumentów możliwy jest bezwizowy wjazd i pobyt do 90 dni na terytorium kraju. Te same przepisy obowiązują podróżujących do francuskich departamentów zamorskich — Gwadelupy, Martyniki, Gujany Francuskiej i Reunion.

We Francji nie ma obowiązku meldunkowego. W rzeczywistości jednak dokument potwierdzający adres zamieszkania (justificatif de domicile) przyda się podczas zawierania umowy o pracę we Francji, zakładania konta bankowego, rejestracji samochodu czy składania zeznania podatkowego. Do potwierdzenia adresu wystarczy posiadać co najmniej jeden z wymienionych dokumentów: rachunek za gaz, prąd lub telefon stacjonarny, rozliczenie podatkowe, rachunek za czynsz albo polisa ubezpieczenia mieszkania.

Aby zalegalizować pobyt we Francji trwający dłużej niż 3 miesiące, należy przedstawić informacje na temat zatrudnienia w lokalnym merostwie. W przypadku osób niepracujących konieczne jest zaprezentowanie informacji dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego i wykazanie, że posiada się środki do życia.

Przed wyjazdem do Francji na pobyt czasowy warto jeszcze będąc w Polsce wyrobić kartę EKUZ (Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego). Planując dłuższy pobyt we Francji, niezbędne będzie wyrobienie tzw. Carte Vitale, czyli potwierdzenie ubezpieczenia zdrowotnego. Warto dodać, że kartę Vitale należy aktualizować w razie podjęcia lub zmiany zatrudnienia.

Praca we Francji dla Polaków

Od 2008 roku obywatele polscy mają wolny dostęp do rynku pracy we Francji. Mogą więc pracować na takich samych zasadach jak rodowici Francuzi. Oznacza to, że nie mają oni obowiązku posiadania zezwolenia na pracę (permis de travail) i nabywają prawa i obowiązki wynikające z francuskiego kodeksu pracy czy innych regulacji.

W przypadku zawodów regulowanych (adwokat, radca prawny, weterynarz, psycholog, księgowy) sytuacja wygląda nieco inaczej. W zakresie ich wykonywania obywatele polscy muszą przystąpić do egzaminu w celu zdobycia licencji.

Zawieranie umowy o pracę we Francji

Każdą osobę myślącą o podjęciu pracy we Francji zainteresować powinny formy umów pomiędzy pracodawcą a pracownikiem. Francuskie prawo pracy (Code du Travail) przewiduje dwa rodzaje umowy:

• umowę na czas określony (Contrat à durée déterminée, CDD) – ta powinna zostać zawarta na piśmie pod rygorem nieważności, a w przypadku niezachowania formy pisemnej, uznaje się, że pracownik został zatrudniony na czas nieokreślony.
• umowę na czas nieokreślony (Contrat à durée indéterminée, CDI) – aby potwierdzić ważność umowy na czas nieokreślony we Francji, nie jest konieczna umowa na piśmie, mimo że jest ona obowiązkowa. Biuletyny płacowe czy przelewy na konto są wystarczającymi dowodami potwierdzającymi fakt zatrudnienia.

Zdarza się, że pracownik zawiera kilka kolejnych umów na czas określony z tym samym pracodawcą, które następują bezpośrednio po sobie lub z krótkimi przerwami. Przy spełnieniu pewnych warunków można ubiegać się o zmianę umów na czas określony na umowę na czas nieokreślony.

Zmiana taka daje podstawy dochodzenia odszkodowania m.in. ze względu na zakończenie umowy, które jest wówczas uznawana za zwolnienie bez uzasadnionych powodów i bez zastosowania wymaganej formy.

Prawo francuskie wymaga bowiem, by zwolnienie pracownika było uzasadnione, wiązało się z naruszeniem podstawowych obowiązków przez pracownika lub przyczynami ekonomicznymi.

Warunki pracy we Francji

Utarło się, że warunki pracy we Francji znacznie przewyższają te panujące w Polsce. Co dokładnie kryje się pod tym stwierdzeniem?

• 35-godzinny tydzień pracy — w Polsce pracuje się 40 godzin tygodniowo. We Francji (przynajmniej w teorii) tydzień pracy ma więc o 5 godzin mniej, a wykraczające ponad ten czas godziny są premiowane. Co więcej, dzień pracy nie może przekraczać 10 godzin, a po 4,5 godzinach pracy następuje obowiązkowa przerwa.
• 30 dni urlopu — we Francji obowiązują 2,5 dnia urlopu za każdy miesiąc pracy, a sam urlop przysługuje każdemu, kto przepracował minimum 10 dni w danej firmie.
• urlop macierzyński — ten aspekt zainteresuje zwłaszcza kobiety pracujące we Francji. Urlop macierzyński można rozpocząć 6 tygodni przed porodem i zakończyć po 10 tygodniach po urodzeniu dziecka.

Ile można zarobić we Francji?

Polacy wyjeżdżający do Francji w celach zarobkowych nie mogą zarabiać mniej niż ustalona odgórnie płaca minimalna (Salaire Minimum Interprofessionnel de Croissance), której to wysokość zmienia się periodycznie. To kwestia, o której warto pamiętać, szykując się do wyjazdu do pracy we Francji.

Od sierpnia 2022 roku minimalne zarobki we Francji wynoszą 1678,95€ miesięcznie (11,07€ na godzinę) brutto. Na rękę we Francji zarobić można więc ok. 1300€.

Przeciętne wynagrodzenie wynosi ok. 2300€ miesięcznie brutto, co po opłaceniu wymaganych składek daje ok. 1800€.

Zapotrzebowanie na pracowników we Francji

We Francji zatrudnienie znajdują najczęściej przedstawiciele służby zdrowia, kucharze i cukiernicy, a także opiekunowie osób starszych. Francuzi chętnie podpisują umowy z polskimi budowlańcami. Pracę z dobrym wynagrodzeniem we Francji z łatwością znajdą zwłaszcza kierowcy wózków widłowych, mechanicy samochodowi, spawacze, elektrycy budowlani, hydraulicy czy murarze. Cenieni są również specjaliści posiadający wyższe wykształcenie w kierunkach informatycznych czy telekomunikacyjnych. Praca we Francji czeka także w sektorze hotelarskim czy innych. Pojawia się wówczas jednak problem bariery językowej.

Praca we Francji bez znajomości języka

Podczas gdy w wielu krajach w zupełności wystarczy znajomość języka angielskiego, we Francji może okazać się, że to za mało. Francuzi są bardzo dumni ze swojego języka ojczystego i nawet jeśli znają angielski, posługują się nim dość niechętnie, stąd znajomość podstaw francuskiego może okazać się pomocna podczas poszukiwania pracy we Francji.

Wyjątkiem od tej reguły jest południowa Francja, czyli rejony Lazurowego Wybrzeża. W tym turystycznym obszarze znajomość angielskiego jest zdecydowanie wyższa. Podobnie rzecz się ma w sytuacji pracy sezonowej we Francji — tutaj język nie jest wymogiem do podjęcia pracy.

Praca we Francji — podsumowanie

Praca we Francji to dobry pomysł, gdy mowa o migracji zarobkowej. Republika Francuska kusi nie tylko wyższymi zarobkami czy korzystnymi warunkami pracy, ale także ogromem atrakcji kulturalnych. Nie dziwi więc, że jest to często wybierany cel podróży. Zapotrzebowanie na fachowców w tym kraju sprawia, że nawet w przypadku krótkoterminowego wyjazdu istnieje duża szansa znalezienia pracy we Francji. Jeśli znasz język i interesuje Cię praca za granicą, Francja może okazać się dobrym wyborem.